భార్యాభర్తల మధ్య గొడవలు: భరణంపై చట్టం ఏం చెబుతోంది?

చట్టం ప్రకారం, భార్య తనను తాను పోషించుకోలేని స్థితిలో ఉన్నప్పుడు, ఆమెకు భరణం చెల్లించాల్సిన బాధ్యత భర్తపై ఉంటుంది. గతంలో క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC) సెక్షన్ 125 కింద భరణం కోసం అభ్యర్థించేవారు. అయితే, ఇప్పుడు 'భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత, 2023' ప్రకారం భార్య, పిల్లలు, తల్లిదండ్రులు కూడా భరణం కోరవచ్చు.

గృహ హింస కేసుల్లో 'హింస నుంచి మహిళల రక్షణ చట్టం, 2005' కింద కూడా భార్య భరణం పొందే హక్కు కలిగి ఉంది. విడాకులు తీసుకోకపోయినా, భార్య భరణం కోసం న్యాయస్థానాన్ని ఆశ్రయించవచ్చు. అంతేకాకుండా, కేసు విచారణలో ఉన్న సమయంలో 'తాత్కాలిక భరణం' (Interim Maintenance) పొందే అవకాశం కూడా ఉంది.

భార్య ఉద్యోగం చేస్తున్నప్పటికీ, ఆమె ఆదాయం తన పోషణకు సరిపోకపోతే, కోర్టు అదనపు భరణం చెల్లించమని భర్తను ఆదేశించవచ్చు. భర్త ఆదాయం, జీవనశైలి, కుటుంబ బాధ్యతలు వంటి అంశాలను కోర్టు పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. అయితే, భార్య సరైన కారణం లేకుండా భర్తను విడిచిపెట్టినా లేదా వివాహేతర సంబంధం కలిగి ఉన్నట్లు రుజువైనా, కోర్టు భరణాన్ని నిరాకరించవచ్చు. మైనర్ పిల్లల పోషణ బాధ్యత మాత్రం తండ్రిపై తప్పనిసరిగా ఉంటుంది.

ఈ విషయంలో, మహిళలు వేధింపులకు గురైతే ఆలస్యం చేయకుండా మెయింటెనెన్స్ పిటిషన్ దాఖలు చేయాలని సూచించబడింది. పురుషులు తమ ఆదాయం, అప్పులు, బాధ్యతలను కోర్టు ముందు నిజాయితీగా ఉంచాలి. ఇరు పక్షాలు భావోద్వేగాలకు తావివ్వకుండా, ఆధారాలతో ముందుకు రావాలి. సాధ్యమైనంత వరకు లోక్ అదాలత్ ద్వారా సెటిల్మెంట్ చేసుకోవడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.