చైత్ర పూర్ణిమను ఉత్తరాది వారు హనుమజ్జయంతిగా జరుపుకోగా, తెలుగునాట దీనిని హనుమద్విజయోత్సవంగా పరిగణిస్తారు. వివిధ ప్రాంతాలలో ఈ పండుగను వేర్వేరు సమయాలలో జరుపుకునే ఆచారాలున్నాయి. హనుమంతుని భక్తి, పరాక్రమం, స్వామిభక్తి వంటి లక్షణాలు భక్తులకు స్ఫూర్తినిస్తాయి.
చైత్ర పూర్ణిమ సందర్భంగా జరుపుకునే హనుమజ్జయంతిని ఉత్తరాదిలో ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. తెలుగునాట దీనిని హనుమద్విజయోత్సవంగా పిలుస్తారు. అయితే, దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలలో ఈ పండుగను జరుపుకునే విధానంలో, సమయాలలో వైవిధ్యం కనిపిస్తుంది. ఒరియా ప్రజలు మేష సంక్రాంతినాడు, తమిళులు మార్గశిర అమావాస్య నాడు, కన్నడ ప్రజలు మార్గశిర శుద్ధ త్రయోదశి నాడు హనుమజ్జయంతిని జరుపుకుంటారు. తెలుగు ప్రాంతాలలో మార్గశిర శుద్ధ త్రయోదశి నాడు హనుమద్వ్రతం ఆచరించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది.
జ్యేష్ఠ మాసంలో సువర్చలా సమేత హనుమంతుల కల్యాణోత్సవాన్ని నిర్వహించడం మరో ముఖ్యమైన ఆచారం. హనుమంతుని భక్తి మార్గంలో నడిచే వారికి ఎప్పుడూ ఓటమి ఉండదని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. లక్ష్య సాధనలో ఆచరణాత్మకమైన మార్గాన్ని ఎంచుకున్న కార్యసాధకుడిగా, అపారమైన బలపరాక్రమ సంపన్నుడైనప్పటికీ, తనదంతా రామనామ మహిమే అని ప్రకటించే అచంచలమైన స్వామిభక్తి కలిగిన దాసానుదాసుడిగా హనుమంతుడు కీర్తించబడ్డారు.
ఇన్ని సద్గుణాల సమ్మేళనంగా ఆంజనేయుడు అందరి దైవంగా పూజలందుకుంటున్నారు. చైత్ర పౌర్ణమి నాడు భక్తులు హనుమద్దీక్షను స్వీకరిస్తారు. ఈ దీక్షను పాటించేవారికి శారీరక, మానసిక రుగ్మతలు, భూత ప్రేత పిశాచ బాధలు తొలగిపోయి, సుఖ శాంతులు చేకూరుతాయని ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసం.
హనుమద్దీక్ష నియమాలను పాటించగలిగే వారందరూ ఈ దీక్షను స్వీకరించడానికి అర్హులని ఆధ్యాత్మికవేత్తలు సూచిస్తున్నారు. హనుమంతుని జీవితం, ఆయన చేసిన కార్యాలు భక్తులకు ఎల్లప్పుడూ స్ఫూర్తిదాయకంగా నిలుస్తాయి. ఆయనను ఆరాధించడం ద్వారా భక్తులు ధైర్యం, సంకల్పం, భక్తి వంటి లక్షణాలను పెంపొందించుకోవచ్చు.
