140 ఏళ్ల క్రితం కార్మిక హక్కుల కోసం జరిగిన పోరాటాల స్ఫూర్తితో, నేడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కార్మికులు తమ హక్కుల కోసం ఆందోళనలు చేపడుతున్నారు. అయితే, నేటి పరిస్థితులు ఆనాటి కంటే భిన్నంగా ఉన్నాయని, పెట్టుబడిదారులు బలపడటంతో కార్మికవర్గం బానిసత్వంలోకి జారిపోయే ప్రమాదం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ప్రపంచ కార్మిక దినోత్సవం మేడేను జరుపుకుంటున్న వేళ, కార్మికులు సాధించుకున్న హక్కులు ఎంతవరకు నిలబడ్డాయనేది చర్చనీయాంశమైంది. అమెరికాలోని చికాగోలో 1885లో ఎనిమిది గంటల పనిదినం కోసం జరిగిన పోరాటం స్ఫూర్తితో, నేడు భారతదేశంలోనూ కార్మికులు కనీస వేతనం, పని గంటల తగ్గింపు వంటి డిమాండ్లతో ఆందోళనలు చేస్తున్నారు. గురుగామ్, నోయిడా వంటి పారిశ్రామిక ప్రాంతాలలో కార్మికుల నిరసనలు దీనికి నిదర్శనం.
గతంలో నిరక్షరాస్యత, సాంకేతిక పరిజ్ఞానం లేమి వంటి కారణాల వల్ల కార్మికులు దోపిడీకి గురయ్యేవారు. అయితే, కాలక్రమేణా కార్మిక సంఘాల పోరాటాల ఫలితంగా అనేక హక్కులు సాధించుకున్నారు. రష్యా విప్లవం, ఆ తర్వాత భారతదేశంలో రూపొందించబడిన కార్మిక చట్టాలు కార్మికులకు రక్షణ కల్పించాయి. కానీ, నేడు ఆ చట్టాలన్నీ లేబర్ కోడ్లలో కలిసిపోయి, కార్మికులు రక్షణ లేకుండా తయారయ్యారని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రస్తుత ఆర్థిక వ్యవస్థలో సంపద కొద్దిమంది చేతుల్లో కేంద్రీకృతమై, కార్మికులు మరింత బలహీనపడుతున్నారు. పెట్టుబడిదారులు తమ లాభాల కోసం కార్మికులను విభజించి పాలించే వ్యూహాలను అనుసరిస్తున్నారు. కాంట్రాక్టు, అవుట్సోర్సింగ్ పద్ధతులు పెరిగిపోవడం, వాటిలోనూ కార్మికులకు సరైన వేతనాలు, సామాజిక భద్రత లభించకపోవడం వంటివి తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. 2025 నాటికి కాంట్రాక్టు కార్మికులకు రాతపూర్వక నియామక పత్రాలు, సామాజిక భద్రత, వేతనంతో కూడిన సెలవులు వంటివి కరువవుతాయని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల అమలులోకి తెచ్చిన లేబర్ కోడ్లు యాజమాన్యాలకు మరింత సౌలభ్యాన్ని కల్పించాయని, దీనితో పని గంటలు పెంచడం, తాత్కాలిక నియామకాలు, కార్మికుల భవిష్యత్తుపై హామీలు ఇవ్వకపోవడం వంటివి మేడే స్ఫూర్తికి విఘాతం కలిగిస్తున్నాయని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు. ప్రభుత్వాలు కార్మిక సమస్యలను విస్మరిస్తూ, పెట్టుబడిదారుల పక్షాన నిలుస్తున్నాయని, మీడియాలోనూ కార్మికుల సమస్యలు రాకుండా అడ్డుకుంటున్నాయని ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. సోషల్ మీడియాలో నిరసనలను తొలగించడం, చట్టపరమైన చర్యలకు పూనుకోవడం వంటి బెదిరింపు ధోరణులు కార్మికులను పోరాటాల వైపు కదిలే అవకాశాలను తగ్గిస్తున్నాయి.
